De meest uiteenlopende bronnen kunnen kleuring geven aan een familiegeschiedenis. In het geval van Andreas Rumling bleek zijn inschrijving in het ‘Stamboek van Onderofficieren en Schepelingen van de Zeedienst‘ de ontbrekende schakel te zijn.
Afb. header. Jacob Eduard van Heemskerck van Beest, Gouvernementshuis en plein te Paramaribo, 1860-1862. Rijksmuseum Amsterdam
Op 7 januari 1879 bevindt machinist der 2de klasse Andreas Rumling zich in het Gouvernementshuis van Paramaribo. Evenals de andere (onder)officieren van het schroefstoomschip Aruba is hij uitgenodigd voor de receptie ter ere van het huwelijk van koning Willem III en Emma van Waldeck-Pyrmont. Is het hier dat Andreas, gekleed in zijn gala-uniform, het hoofd van de negentienjarige Caroline Mary Kennedy op hol brengt? Hoe het ook zij: een jaar later trouwen de twee in Paramaribo, vlak voor Andreas’ vertrek naar Nederland.
Afb. 1. Aankondiging van het voorgenomen huwelijk tussen Andreas Rumling en Caroline Mary Kennedy, 7 februari 1880. Surinaamsche courant en Gouvernements advertentie blad. Delpher
Machinist der derde klasse
De in 1841 in Amsterdam geboren Andreas is het dertiende kind van de uit Steinfurt (Duitsland) afkomstige Bernd Henrich Römling – of Rumling zoals hij zich na zijn vestiging in Nederland noemt – en de Amsterdamse Anna Maria Elisabeth Burger. In 1860 wordt de negentienjarige Andreas in het militieregister geregistreerd, onder beroep staat ‘smid’ genoteerd. Hij wordt goedgekeurd voor de dienst en voor vijf jaar ingedeeld bij de infanterie.
In juni 1868 duikt Andreas op bij de marine als machinist der 3de klasse. In eerste instantie is het wachtschip te Amsterdam zijn vaste standplaats, maar al in januari 1869 wordt Andreas uitgezonden naar voormalig Nederlands-Indië waar hij ruim vier jaar zal verblijven. Hier neemt hij onder meer deel aan de oorlogsexpedities rond Balangnipa (Zuid-Celebes) tegen de bekende ‘opstandeling’ Kraeng Bonto Bonto.
Na terugkomst in Nederland wordt Andreas afwisselend op het wachtschip in Amsterdam en Willemsoord geplaatst. Drie jaar later vertrekt hij aan boord van de Aruba naar West-Indië. Via de westkust van Afrika bereikt het schip op 11 juli 1876 Paramaribo, waar Andreas in 1879 Caroline Mary Kennedy zal ontmoeten.
Afb. 2. Het Oosterdok in Amsterdam met rechts het wachtschip Wassenaar, circa 1880-1900. Zuiderzeemuseum Enkhuizen
Notabele familie
De familie Kennedy woont al sinds het midden van de 18de eeuw in Paramaribo en bezit en beheert meerdere plantages. Caroline Mary (1859-1940) is het negende kind van Archibald Henry Francis John Kennedy en Johanna Monroy. Haar drie oudste broers worden pas in 1846 bij het huwelijk van hun ouders erkend en gewettigd. In de wijkregisters van Paramaribo is achter de naam van Archibald in de kolom ‘blanken’ een streepje gezet, maar bij Johanna en hun kinderen staat het streepje in de kolom ernaast: ‘kleurl.’.
Een jaar na hun ontmoeting treden Andreas en Caroline op 11 februari 1880 in Paramaribo in het huwelijk. Lang kunnen ze niet van hun wittebroodsweken genieten; nog geen maand later vertrekt Andreas met de Marnix naar Nederland. Caroline volgt haar echtgenoot drie maanden later aan boord van de Cornelia & Geertruida. Zij is dan al in verwachting van hun eerste kind. In Amsterdam vindt Caroline eerst woonruimte aan de Prinsengracht, acht maanden later verhuist ze naar de Haarlemmerstraat.
Afb. 3. Links: overtocht naar Nederland aan boord van de Cornelia en Geertruida, 10 juni 1880. Surinaamsche courant en Gouvernements advertentie blad. Rechts: de terugreis van Caroline met haar dochter en zus, 29 oktober 1883. Utrechtsch provinciaal en stedelijk dagblad. Delpher
Rampspoed en vlucht
Ergens tussen Andreas’ vertrek uit Paramaribo en november 1880 gaat het mis tijdens zijn werk: hij breekt zijn linkerarm en -hand. In maart 1881 wordt Andreas volledig afgekeurd ‘ter zake van in en door de dienst ontstane lichaamsgebreken’. Hij is alle functionaliteit in zijn arm en hand kwijt, zodanig dat ‘deze toestand moet beschouwd worden gelijk te staan met verlies van het lid’. Met ingang van 1 april krijgt hij een aanvullend pensioen toegewezen vanwege zijn blijvende invaliditeit. Tot overmaat van ramp is Caroline tijdens zijn ziekte ook nog bevallen van een doodgeboren zoon.
In mei 1882 voegen Caroline’s moeder Johanna, haar zus Dorothea en hun neefje Archibald zich vanuit Suriname bij hen. Drie maanden later verhuizen ze met zijn vijven naar het pas opgeleverde pand Nassaukade 15. Hier wordt op 21 oktober hun dochter Johanna Elizabeth geboren. Hopelijk heeft Johanna haar kleindochter nog vast kunnen houden, want precies een week later overlijdt zij aan de gevolgen van een beklemde breuk. Zeven maanden later, op 31 mei 1883, overlijdt Andreas. Uit het doodsoorzakenregister blijkt dat hij is overleden aan bronchopneumonie paralysis pulmonum, een verlamming van de longen als gevolg van een longontsteking.
De 23-jarige Caroline staat er alleen voor: in nog geen drie jaar tijd is ze getrouwd, naar een onbekend land verhuist, heeft haar man een ongeluk gehad, is ze bevallen van een levenloos en een levend kind, is haar moeder gestorven en haar echtgenoot. Ze pakt haar koffers en reist samen met haar baby en zus terug naar Suriname. Pas in 1929 zou ze samen met haar dochter naar Nederland terugkeren om zich hier blijvend te vestigen. Wat er van Caroline’s neefje Archibald Willebrord Louis Kennedy is geworden is onduidelijk, van hem ontbreekt ieder spoor.
Verder lezen
Nationaal Archief: Zoekhulp Marine personeel 1795-1945
Nationaal Archief Suriname, zoeken op personen: burgerlijke stand en wijkregister Paramaribo
Stadsarchief Amsterdam, toegang 5185, inv. 341-519, registers waarin aantekening wordt gehouden van overledenen (doodsoorzaken)
